Trong năm 2009, mực nước sông Hồng đã 5 lần xuống thấp kỷ lục, đó là vào các tháng 3, 8, 10, 11 và 12. Đặc biệt 7h ngày 8/11/2009, mực nước sông đã xuống mức 0,76 m mức thấp trong vòng 107 năm qua. Ngày 1/12/2009, mực nước sông Hồng tại Hà Nội là 1,3 m, 7 giờ sáng 2/12/2009 là 1,22 m và sáng ngày 4/12/2009, là 1,36 m. Như vậy,  từ tháng 11 đến nay, mực nước sông Hồng ở Hà Nội luôn thấp hơn 1,5 m. Nguyên nhân dẫn đến mực nước ở Hà Nội thấp chưa từng thấy trong chuỗi quan trắc là do tác động của hiện tượng Elnino. Năm nay mùa mưa lũ ở Bắc Bộ đến muộn lại kết thúc rất sớm, tháng mưa ngâu năm nay cũng thiếu vắng hoàn toàn. Trong suốt 3 tháng 9, 10,11, ở Bắc Bộ nhiều nơi không mưa và lượng mưa hụt trung bình nhiều năm tới 80 đến 90%, có nơi không mưa hụt trung bình là 100%. Bên cạnh đó, ở thượng nguồn các nhà máy thủy điện ở Trung Quốc và Việt Nam đang trong giai đoạn tích nước. Trong suốt mấy tháng, dòng chảy ở thượng nguồn sông Đà, sông Lô, sông Thao đều thấp nhất trong chuỗi số liệu quan trắc và các hồ thuỷ điện Hoà Bình, Tuyên Quang, Thác Bà cũng không tích được đầy nước. Hồ Thác Bà, Tuyên Quang mới đạt mức chứa 61% so với thiết kế. Hệ thống hồ vừa và nhỏ cũng chỉ đạt cao nhất 80% so với mức nước đạt yêu cầu. Với lượng nước tích trữ hạn chế như hiện nay, toàn miền Bắc đang có nguy cơ hạn hán trầm trọng.

Người dân sản xuất nông nghiệp không có đủ nước để tưới, nhiều diện tích trồng trọt phải thu hẹp lại và ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống của nhiều người dân, các hộ kinh doanh. Nhiều địa phương đã không thể hoàn thành kế hoạch tích nước, phục vụ tưới tiêu cho vụ Đông xuân. Hiện chỉ có 2/17 hồ chứa lớn ở miền Bắc tích đủ nước phục vụ cho nông nghiệp. Dự báo, trong khoảng tháng 2, tháng 3 năm 2010, mực nước sông Hồng ở Hà Nội khả năng chỉ dưới 1 m. Trong khi đó, vụ đông xuân năm nay, thành phố Hà Nội gieo cấy khoảng trên 192.500 ha, trong đó vụ đông gieo cấy 63.800 ha, vụ xuân gieo cấy 128.500 ha. Như vậy, có thể 30.000 ha diện tích sản xuất của thành phố sẽ bị thiếu nước. Giao thông đường thủy cũng bị ảnh hưởng bởi mực nước không đảm bảo cao tối thiểu 2.1 m để tàu bè đi lại.

Trước tình hình này, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn thành phố Hà Nội đã sớm triển khai công tác chống hạn cho vụ đông xuân năm 2009-2010. Sở tiến hành kiểm tra tất cả các công trình ở các hệ thống thủy lợi, xây dựng các phương án chống hạn, đảm bảo đủ nước tưới cho vụ đông xuân. Sở chỉ đạo các  quận, huyện, thị xã, doanh nghiệp thủy lợi chủ động xây dựng phương án chống hạn trên đia bàn cơ sở, cần theo dõi chặt chẽ diễn biến nguồn nước, chủ động trữ nước sớm ở các sông, suối, hồ chứa, ao đầm, vùng trũng và các công trình thủy lợi; quản lý chặt chẽ và sử dụng tiết kiệm nước, đặc biệt là lượng nước ở các hồ chứa. Các địa phương chủ động vận hành các công trình lấy nước tưới, vận hành tối đa các máy bơm của các trạm bơm ven sông Đà, sông Hồng, sông Nhuệ, sông Đuống nhằm khai thác triệt để nguồn nước sông Hồng khi các hồ thủy điện xả nước phục vụ sản xuất để vừa chống hạn cho hệ thống thủy lợi, vừa bổ sung nguồn nước vào các sông Tích, Đáy, Nhuệ. Đối với các vùng trồng lúa nước nếu thấy không đảm bảo đủ nước tưới suốt vụ thì lãnh đạo địa phương đó phải kiên quyết chỉ đạo chuyển sang cây trồng cạn sử dụng ít nước. Đối với các vùng cao, vùng khó khăn thường xảy ra thiếu nước sinh hoạt trong mùa khô phải chủ động xây dựng phương án và giải pháp cấp nước, không để xảy ra thiếu nước sinh hoạt ảnh hưởng đến đời sống của nhân dân. Đồng thời phối hợp với ngành Điện lực thành phố cung cấp đủ điện phục vụ sản xuất. Công ty Điện lực thành phố chủ động phối hợp với các địa phương xây dựng phương án cấp điện hợp lý, ưu tiên đảm bảo nguồn điện ổn định cho các trạm bơm tưới hiện có và trạm bơm dã chiến, đặc biệt là các trạm bơm đầu mối như Sơn Đà, Trung Hà (Ba Vì), Phù Sa (Sơn Tây), Đan Hoài (Đan Phượng), Hồng Vân (Thường Tín), La Khê (Hà Đông); Thanh Điềm (Mê Linh), Ấp Bắc (Đông Anh)…

Trong thời gian tới, dự báo lượng mưa vẫn giảm trung bình khoảng 70 đến 80% so với những năm trước. Dòng chảy các sông cũng hụt khoảng 70 đến 80%, mực nước Hà Nội xuống mức 0,6 đến 0,7 m, mức thấp nhất chưa từng có. Vì vậy, người dân cần dùng nước hợp lý để tiết kiệm nước, tiết kiệm điện nhằm giảm thiểu ảnh hưởng vì thiếu nước trong những tháng mùa khô.